Broumov – najstarszy drewniany kościół w Czechach

Artykuł przeczytasz w 3 minuty

Miesiąc po naszej wyprawie na Morawy, ponownie mieliśmy okazję przejeżdżać przez Czechy. Dosłownie był to tylko przejazd, ponieważ odcinek pomiędzy granicą polsko-czeską, a czesko-polską wynosi jedynie 18 kilometrów. Niemniej jednak, po drodze, postanowiliśmy się zatrzymać i zobaczyć drewniany kościół w Broumovie, który uchodzi za najstarszy w Czechach.

Miasteczko Broumov

Broumov leży w środku Kotliny Broumovskiej, czyli małego wycinka Czech, lekko wcinającego się w terytorium Polski (podobnie jak w drugą stronę robi to pobliska Kotlina Kłodzka). Jego okolice słyną z bardzo ciekawych formacji skalnych, tzw. skalnych miast w Ardspach i Teplicach – które jeszcze kiedyś obiecujemy opisać na naszym blogu.

Sama historia miasta zaczyna się w XIII wieku od założenia osady na terenach należących do klasztoru w Brevnovie (obecnie Praga). W późniejszym czasie, jak to zazwyczaj się działo z terenami przygranicznymi, przechodziły one z rąk do rąk. Przez pewien okres były też pod władaniem Polskim – co nie było zresztą niczym nadzwyczajnym, biorąc pod uwagę duży wspólny fragment naszej i czeskiej historii.

W XIV wieku miasto było jednym z ważniejszych ośrodków kulturowych w Czechach, jednak jego największy rozkwit nastąpił w baroku (XVII-XVIII wiek). To wtedy w mieście zbudowano sporo nowych budynków, z których część zachowała się do dzisiaj.

Najciekawsze obiekty, oprócz kościoła opisywanego w tym artykule, to: barokowy kompleks klasztorny, domy mieszczańskie na rynku, czy Stary Ratusz.

Z zewnątrz jest całkiem niepozorny – jak większość drewnianych kościołów.

Kościół cmentarny

Wracając do meritum naszego artykułu, czyli drewnianego kościoła pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny, powstał on w drugiej połowie XIII wieku, najprawdopodobniej na miejscu jeszcze starszej świątyni. Niestety, kościół mocno ucierpiał w pożarze w 1421 roku, gdy Broumov był oblężony przez husytów. Obecna bryła powstała w roku 1450, z uwzględnieniem niezniszczonych fragmentów poprzedniego budynku i zbudowano ją, nie używając ani jednego gwoździa. Od samego początku pełnił on funkcję kościoła cmentarnego, czyli dedykowanemu obrzędowi pogrzebów dla cmentarza, który rozpościera się wokół.

Jeśli chodzi o jego budowę, to przez lata zmieniło się kilka rzeczy. Soboty (podcienie) wokół kościoła były pierwotnie obite dębowymi deskami. Jednak na rozkaz pruskiego generała w 1779 roku, deski zerwano, by budynek mógł pełnić funkcje wojskowe. W połowie XVIII wieku dobudowano też nietypową dzwonnicę, która nie wystaje ponad kalenicę dachu.

Architektura, wnętrze i okolice

Z architektonicznego punktu widzenia jest to kościół orientowany, zbudowany na planie wydłużonego ośmioboku. Jego konstrukcja jest dość podobna do kościołów południowej Polski, czy Słowacji, z tamtego okresu. Posiada spore prezbiterium, nawę główną, w której znajdują się boczne ołtarze oraz chór. Całość kościoła przykrywa czterospadowy dach z gontu.

Wnętrze było niegdyś bogato zdobione polichromią wykonaną za pomocą patronów , czyli szablonów malarskich pozwalających powielać wzory na ścianach i sufitach (w kościele występuje ponad 60 wzorów). Niestety, do czasów dzisiejszych wspomniane zdobienia zdążyły już częściowo zaniknąć i możemy sobie jedynie próbować wyobrazić, jak mogło to wyglądać w pełnych kolorach.

W podcieniach kościoła obecnie możemy znaleźć szereg renesansowych i empirowych płyt po zlikwidowanych nagrobkach. Oprócz tego mogliśmy zobaczyć kopie dziewięciu drewnianych tablic, na których od XVI wieku były zapisywane ważne wydarzenia z historii miasta. Oryginalne wersje znajdują się w pobliskim klasztorze.

Z tego typu polichromią, w Broumovie spotkaliśmy się po raz pierwszy.

Zwiedzanie, legendy i ciekawostki

Kościół otwarty jest do zwiedzania od czerwca do września, w godzinach 9:00 – 17:00. Zalecamy jednak ostrożność przy odwiedzaniu kościoła w poniedziałki. Jest szansa, że wtedy może być zamknięty, tak jak i część muzeów w Czechach. Bilet wejściowy kosztuje 60 CZK (~10 PLN).

Na temat kościoła przekazywana jest legenda, że został wybudowany przez pogańską księżniczkę, która przyjęła wiarę chrześcijańską. Z kościółkiem związany jest również przekaz: „Podczas wojny trzydziestoletniej, kiedy przebywali tu Szwedzi, szwedzki oficer wymądrzał się, że drewniany kościół nie może równać się z wytrzymałością kamienia. Wziął szablę i zaczął zadawać razy. Chciał pokazać, że drewno łatwo się poddaje. Kiedy uderzył w ścianę, szabla złamała się i musiał uznać, że czasami drewno jest bardziej wytrzymałe niż kamień”.

Pełnoletnim miłośnikom złotego trunku możemy zarekomendować wizytę w browarze Broumov znanym z produkcji piwa Opat. Po wcześniejszym umówieniu się jest możliwe zwiedzanie połączone z degustacją – po szczegóły odsyłamy na oficjalną stronę browaru.

Share:

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.